Rau tai voi

 


Rau tai voi - Chirita colaniae Pellegr, thuộc họ rau tai voi - Gesneriaceae. 
Mô tả: Cây thảo nhỏ, có thân cũ dẹp, sần sùi, nằm ở dưới đất. Lá mọc quanh gốc, hình bầu dục hoặc trứng thuôn, dài 10-30cm, rộng 7cm, có chóp tù, gốc nhọn men theo cuống và không cân, nhẵn, mỗi bên có 5-6 gân hình cung, cuống lá dài tới 10cm, nhẵn, dẹt. Cụm hoa gồm nhiều cán cao 10-15cm, mập mang 5-6 hoa, hoa có 5 đài nhọn, tràng màu tím có ống hơi phình ở gốc, phía trên chia 2 môi, 5 nhị mà 2 cái sinh sản, đĩa mật hình đấu, bầu có lông với đầu nhuỵ chẻ đôi. Quả nang mảnh, thẳng, mở vách, hạt nhỏ, hình bầu dục. 
Bộ phận dùng: Lá - Folium Chiritae. 
Nơi sống và thu hái: Loài của Việt Nam, chỉ thấy mọc ở vách đá, đất ẩm, dọc theo suối trong rừng các tỉnh Hà Bắc, Bắc Thái, qua Quảng Bình, Quảng Nam-Ðà Nẵng, tới các tỉnh Tây Nguyên. 
Thành phần hoá học: Người ta đã biết trong lá có nước 95%, protid 0,8%, glucid 1,9%, xơ 1,5%, tro 0,8% và calcium 411mg% phosphor 5,4mg%, caroten 1,6mg% và vitamin C 17mg%. 
Công dụng, chỉ định và phối hợp: Lá ăn được, có thể xào, luộc hoặc nấu canh. 
Ghi chú: Có một số loài cây cùng chi Chirita được sử dụng làm thuốc, ví dụ như loài Chirita hamosa R.Br được dùng trị tiểu tiện bất lợi và rắn cắn.